Anasayfa › Web Tasarım
Web Tasarım
Web tasarım hizmetimizde önce bütçeyi ve hazırlığı konuşuruz: sitenin kaç sayfa olacağı, içeriği kimin hazırlayacağı ve hangi işlevlerin gerekeceği baştan netleşir.
Web Tasarım Bütçesini Hangi Kalemler Belirler?
Bir site için fiyat sorduğunuzda birbirinden çok farklı rakamlar duyarsınız ve hepsi doğru olabilir; çünkü “site” tek bir şey değildir. Beş sayfalık bir tanıtım sitesi ile çevrim içi ödeme alan, birkaç dilde yayın yapan bir site arasında onlarca kat emek farkı vardır. Web tasarım bütçesini belirleyen kalemleri bilmek, teklifleri karşılaştırmanın tek sağlıklı yoludur.
İlk kalem sayfa sayısı ve sayfa türüdür. Aynı kalıpla çoğaltılan yirmi ürün sayfası, her biri ayrı tasarlanan beş sayfadan daha az emek ister. Teklifte “on sayfa” yazması tek başına bir şey söylemez; kaç ayrı sayfa düzeninin hazırlanacağı sorulmalıdır. Anasayfa, hizmet sayfası, iletişim ve yazı sayfası çoğu işletme sitesinin dört temel düzenidir.
İkinci kalem işlevlerdir. İletişim formu basit bir işlevdir; randevu takvimi, çevrim içi ödeme, üyelik, stok takibi ya da başka bir yazılımla veri alışverişi ise her biri ayrı bir iştir. Bu işlevlerin bir kısmı hazır çözümlerle karşılanabilir, bir kısmı özel yazılım gerektirir. Gerçekten ihtiyaç duymadığınız bir işlev için bütçe ayırmamak, yapılabilecek en büyük tasarruftur.
Üçüncü kalem içeriktir ve en çok hafife alınan odur. Metinleri kim yazacak, fotoğrafları kim çekecek? İçerik sizden gelecekse bedel düşer ama takvim sizin hızınıza bağlanır. Bize bırakılırsa görüşme, yazım ve onay süreci teklife eklenir. Fotoğraf çekimi, çeviri ve ürün bilgisi girişi gibi işler de ayrı satırlar olarak gösterilmelidir.
Beşinci ve çoğu zaman unutulan kalem, eski sitenin taşınmasıdır. Yıllardır yayında olan bir sitenin sayfaları aramalarda yer edinmiş, başka sitelerden bağlantı almıştır. Yeni siteye geçerken bu adreslerin her birinin yeni karşılığına yönlendirilmesi gerekir; aksi hâlde birikmiş görünürlük bir gecede kaybolur. Bu iş sayfa sayısıyla orantılı bir emek ister ve teklifte ayrı bir satır olarak yer almalıdır. Sıfırdan kurulan sitelerde bu kalem yoktur.
Dördüncü kalem süreklilik giderleridir: alan adı, barındırma, güvenlik sertifikası, varsa ücretli eklenti lisansları ve bakım. Bunlar yapım bedeline dâhil değildir ve her yıl yenilenir. İlk yıl ucuz görünen bir teklifin ikinci yıl beklenmedik bir faturayla gelmemesi için bu kalemlerin yıllık tutarını baştan öğrenmek gerekir. Teklifimizde ilk yıl ve sonraki yıllar ayrı ayrı yazılır.
Hazır Site Kurucular Hangi Noktada Yetersiz Kalır?
Sürükle bırak mantığıyla çalışan hazır site kurucular, yeni açılan bir işletme için makul bir başlangıç olabilir. Birkaç saatte yayına girersiniz, aylık küçük bir bedel ödersiniz ve teknik bilgi gerekmez. Bunu küçümsemiyoruz; her işletmenin ilk gününde özel yapım bir siteye ihtiyacı yoktur. Sorun, işletme büyüdüğünde ve siteden daha fazlasını beklemeye başladığında ortaya çıkar.
İlk sınır taşınabilirliktir. Bu hizmetlerde site, hizmetin kendi sisteminde durur; başka bir yere götüremezsiniz. Fiyat artarsa, hizmet kapanırsa ya da ihtiyacınız olan özellik eklenmezse elinizde yalnızca metinler ve fotoğraflar kalır. Yıllar içinde biriken sayfa düzeni, ayarlar ve arama görünürlüğünün bir bölümü yeni siteye taşınamaz.
İkinci sınır hızdır. Hazır kurucular her kullanıcıya aynı ağır altyapıyı yükler; sizin kullanmadığınız özelliklerin kodu da sayfayla birlikte gelir. Ayarlayabileceğiniz şeyler sınırlıdır. Rakibiniz hafif bir siteyle iki saniyede açılırken sizinki dört saniyede açılıyorsa, bunu düzeltmek için elinizde çoğu zaman bir araç yoktur.
Üçüncü sınır arama uyumudur. Başlık, açıklama ve adres gibi temel ayarlar yapılabilir; ancak sayfa yapısı, yönlendirmeler, yapısal veri ve çok dilli düzen gibi konularda hizmetin izin verdiği kadar ilerlenir. Küçük bir sitede bu fark hissedilmez. Onlarca hizmet sayfası, ilçe sayfası ya da ürün barındıran bir sitede ise tavan çabuk görülür.
Bir ara yol da vardır: yaygın kullanılan, açık kaynaklı bir içerik yönetim sistemi üzerine kurulan site. Bu yapıda site sizin barındırmanızda durur, dilediğiniz firmayla çalışabilirsiniz ve ihtiyaç duyduğunuz hemen her işlev için hazır bir çözüm bulunur. Bedeli hazır kurucudan yüksek, tamamen özel yazılımdan düşüktür. İşletme sitelerinin büyük bölümü için en dengeli seçenek budur; biz de çoğu projede bu yolu öneririz.
Karar vermek için sormanız gereken soru şudur: site işimin vitrinindeki bir kartvizit mi, yoksa müşteri getiren bir kanal mı? Kartvizitse hazır kurucu yeter. Kanalsa, kendi alan adınızda ve kendi barındırmanızda duran, dilediğiniz gibi geliştirebileceğiniz bir yapı gerekir. Web tasarım görüşmesinde bu soruyu birlikte cevaplar, gerekmiyorsa size daha pahalı bir çözüm önermeyiz.
İşe Başlamadan Önce Elinizde Neler Hazır Olmalıdır?
Bir site projesini en çok geciktiren şey tasarım ya da yazılım değil, beklenen bilgilerin gelmemesidir. İşe başlamadan önce kısa bir hazırlık listesi veririz; listedeki maddeler tamamlandıkça takvim de netleşir. Hazırlığı baştan yapan işletmelerde site birkaç haftada yayına girer; yapmayanlarda aynı iş aylarca sürer.
İlk madde hesap bilgileridir. Alan adınız varsa kimin adına kayıtlı, yönetim paneline kim girebiliyor, barındırma hangi firmada? Yıllar önce siteyi yapan kişiye ulaşılamadığı için alan adına erişemeyen işletmeler az değildir. Bu durumda önce sahipliğin geri alınması gerekir ve bu süreç bazen haftalar alır. Erken fark edilirse proje aksamaz.
İkinci madde kurumsal bilgilerdir: tam unvan, adres, telefon, mesai saatleri, vergi numarası ve sicil kaydı, varsa belgeler. Bunlar basit görünür ama çoğu zaman dağınıktır; kartvizitte bir telefon, tabelada başka bir telefon yazar. Sitede hangisinin yer alacağına karar vermek, aynı zamanda bütün kayıtlarınızı tek bir doğruya bağlamak için iyi bir fırsattır.
Üçüncü madde görsellerdir. Logonuzun düzgün bir dosyası, işyerinizin, ekibinizin ve yaptığınız işlerin fotoğrafları gerekir. Telefonla çekilmiş, ışığı iyi birkaç kare çoğu zaman yeterlidir. Hangi karelere ihtiyaç olduğunu sayfa sayfa listeleriz: dış cephe, iç mekân, çalışırken bir an, biten işten örnek. Elinizde hiç fotoğraf yoksa çekim için bir yarım gün ayırmak işi çözer.
Hazırlık listesinin bir maddesi de beklentidir. Sitenin size ne kazandırmasını istiyorsunuz: daha çok telefon mu, çevrim içi rezervasyon mu, yoksa yalnızca adınız arandığında düzgün bir sayfanın çıkması mı? Bu sorunun cevabı tasarımdaki her kararı etkiler. Hedefi baştan yazmak, bitince sitenin başarılı olup olmadığını ölçmeyi de mümkün kılar; “güzel oldu” bir ölçüt değildir, “ayda kaç arama getirdi” bir ölçüttür.
Dördüncü madde örneklerdir. Beğendiğiniz ve beğenmediğiniz üçer site söylemeniz, sayfalarca tarif yazmaktan daha çok şey anlatır. Son olarak karar verecek kişiyi belirlemenizi isteriz; onay üç ayrı kişiden beklendiğinde her aşama üç kez tartışılır. Web tasarım sürecinde tek bir karar vericiyle ilerlemek, hem sizin hem bizim zamanımızı korur.
Bir Site Kaç Yılda Bir Yenilenmelidir?
Kesin bir süre yoktur, ama işaretler vardır. İyi kurulmuş bir site, düzenli bakımla beş altı yıl rahatça hizmet verir. Bakımı yapılmayan bir site ise iki yılda eskir: yazılımı güncelliğini yitirir, telefonlardaki görünümü bozulur, içindeki bilgiler gerçeği yansıtmaz olur. Yenileme kararını takvim değil, sitenin bugünkü hâli verdirmelidir.
İlk işaret telefondaki kullanımdır. Site yapıldığı yıl telefonlarda iyi görünüyor olabilir; ancak ekranlar, tarayıcılar ve kullanıcı alışkanlıkları değişir. Menüsü zor açılan, yazıları küçük kalan, düğmeleri birbirine yakın duran bir site ziyaretçiyi yorar. Bu sorunlar bazen küçük düzeltmelerle giderilir, bazen temelden yeniden kurmayı gerektirir.
İkinci işaret yönetimdir. Bir fiyatı değiştirmek, bir fotoğraf eklemek ya da bir duyuru yayımlamak için her seferinde birini aramak zorundaysanız site sizin değil, onu yapanın elindedir. Kendi içeriğinizi kendiniz güncelleyemiyorsanız bilgiler zamanla eskir. Yenilemenin en sık gerekçesi görünüş değil, bu bağımlılıktan kurtulma isteğidir.
Üçüncü işaret işinizin değişmesidir. Yeni hizmetler eklediniz, bazılarını bıraktınız, başka bir ilçeye de gitmeye başladınız; site ise beş yıl önceki işletmeyi anlatıyor. Sayfalar eklenerek bir süre idare edilir, ama bir noktada yapı karışır: menü uzar, benzer sayfalar çoğalır, ziyaretçi aradığını bulamaz. O noktada yeniden düzenlemek, yama yapmaktan daha ucuza gelir.
Yenileme her zaman baştan yapmak anlamına gelmez. Altyapısı sağlam bir sitede yalnızca görünüş ve içerik yenilenebilir; bu daha kısa sürer ve arama görünürlüğünü riske atmaz. Altyapı eskimişse yeni bir yapıya geçilir ve eski adreslerin tamamı yenilerine yönlendirilir. Web tasarım yenilemelerinde sıralama kaybının neredeyse tek nedeni, bu yönlendirmelerin unutulmasıdır.
Yenileme zamanını seçerken işinizin takvimine bakın. Yoğun sezonun ortasında siteyi değiştirmek, bir aksilikte en çok müşteri kaybedeceğiniz dönemde risk almak demektir. Sakin aylar hem sizin içerik hazırlamaya vakit bulduğunuz hem de olası pürüzlerin en az zarar verdiği dönemdir. Yeni siteyi yayına almadan önce eskisinin tam yedeğini saklarız; beklenmedik bir durumda geri dönmek birkaç dakikalık bir iştir.
Sitenizin onarılabilir mi yoksa yenilenmesi mi gerektiğini durum raporunda açıkça yazarız. Onarım yetiyorsa onu öneririz; çünkü çalışan bir şeyi yıkıp yeniden yapmak kimsenin yararına değildir. Yenileme gerekiyorsa web tasarım teklifini kalem kalem hazırlar, ilk yıl ve sonraki yılların giderlerini ayrı gösteririz.
Teklifte hangi kalemlerin ayrı yazılmasını istemeliyim?
Sayfa düzeni sayısı, özel işlevler, içerik hazırlığı ve yıllık giderler ayrı satırlarda olmalıdır. Tek satırlık toplam fiyat, neyin dâhil olduğunu anlamanıza izin vermez.
Hazır site kurucudaki sitemi taşıyabilir misiniz?
Metinler ve görseller taşınır; sayfa düzeni yeni yapıda yeniden kurulur. Adresleri eskileriyle eşleştirip yönlendirdiğimiz için arama görünürlüğünüz korunur.
Proje ne kadar sürede biter?
Hazırlık listesi tamamlanmış, sekiz on sayfalık bir site genellikle dört hafta içinde yayına girer. Süreyi en çok içeriğin ve onayların gelme hızı belirler.
Yenilemek yerine yalnızca görünüşü değiştirmek mümkün mü?
Altyapı sağlamsa evet. Görünüş ve içerik yenilenir, adresler aynı kalır. Altyapının durumunu durum raporunda belirtir, hangi yolun uygun olduğunu söyleriz.